Portal psychologiczny: Instytut Psychologii Zdrowia

12 rzeczy, które czynią związek długotrwałym

 

Jakie związki mogą przetrwać próbę czasu i z jakich powodów tak się dzieje?

Ta mała zwariowana rzecz, którą nazywamy miłością, jest jednym z najszerzej badanych zagadnień w psychologii i jednocześnie najmniej zrozumianym. Jednym z powodów jest fakt, że wiele badań nad związkami romantycznymi przeprowadza się w laboratoriach, a nie w prawdziwym życiu. Co gorsze, badanymi są zwykle osoby, które najłatwiej pozyskać do badania, np. studenci. Chociaż studenci są z pewnością osobami zdolnymi do stworzenia bliskich związków, wielu z nich nie jest na tyle dojrzałych, aby znać samych siebie, a jeszcze mniej, aby wiedzieć, czego oczekują od partnera.

Jaka może być lepsza metoda na badanie miłości niż przepytanie ekspertów? Nie ekspertów od psychologii – ekspertów będących w małżeństwach, które przetrwały 10 lat lub dłużej. Zaskakujące wyniki tego badania, opisane w prestiżowym piśmie „Social Psychological and Personality Science”, pokazują, że wielu ludzi nadal jest zakochanych po 10 latach małżeństwa; autorzy wymieniają również czynniki, które wyznaczają siłę uczucia. Jak zauważa psycholog ze Stony Brook University, K. Daniel O’Leary (2012), wyniki te kontrastują z zazwyczaj ponurym obrazem małżeństwa o długim stażu. Zamiast być skazane na nijaką, marną egzystencję, pary te nadal odczuwają pozytywne emocje w stosunku do swoich małżonków. Nadspodziewanie duży odsetek – 40% – osób będących w małżeństwie 10 lat lub więcej stwierdził, że są „bardzo zakochani”, co było najwyższym stopniem odpowiedzi. Kolejnych 15% określiło się na drugim najwyższym poziomie intensywności miłości. Co być może jeszcze bardziej zaskakujące, ci, którzy byli ze sobą od 30 lat lub dłużej, także określali swoje małżeństwa wysoko na skali, przy czym 40% kobiet i 35% mężczyzn wskazywało, że są bardzo zakochani. Jak widać, wiele par jest w stanie zachować uczucie aż do wieku średniego i lat późniejszych, pomimo upływu czasu.

Podobnie jasne jest to, że nie wszyscy mieli takie samo intensywne uczucie do swoich małżonków. Naukowcy postanowili więc zbadać, jakie czynniki mogą przewidywać intensywność uczucia w związkach. Teorie psychologiczne miłości koncentrują się na czynnikach takich jak: namiętność, zaangażowanie, bliskość, wcześniejsze doświadczenia w związkach, potrzeby emocjonalne, czy zdolność do komunikacji. Są one oczywiście ważne dla zdrowia każdego związku. Niemniej, gdy rzecz sprowadza się do przewidywania, który związek będzie trwały na dłuższą metę, pragmatyzm staje się równie ważny co romantyzm.

Wcześniejsze badania przeprowadzone przez psychologa Arthura Arona, który współpracował również przy tym badaniu, sugerowały, że ludzie, którzy są najbardziej zakochani, czują do siebie silny pociąg – ale także to, że lubią wspólnie podejmować nowe wyzwania. Na podstawie obrazowania fMRI, naukowcy wyciągnęli wniosek, że uczucie miłości będzie wymagało silnych dawek dopaminy – neurotransmitera odgrywającego istotną rolę w układzie nagrody. Badacze nie mogli zmierzyć poziomu dopaminy poprzez ankietę telefoniczną, więc zamiast tego zadawali pytania odnośnie odczuwanej przyjemności w momencie, gdy partner znajduje się w pobliżu.

Badaniu temu już można byłoby zarzucić parę rzeczy. Po pierwsze i najważniejsze, zostało ono przeprowadzone na parach, które przetrwały w związku. Nieszczęśliwe pary rozwodziły się, a tym samym nie kwalifikowały się do badania. Co więcej, pary musiały godzić się na udział w badaniu, więc możliwe jest, że najnieszczęśliwsze pary w ogóle nie chciały konfrontować się z pytaniami na temat własnych związków, aczkolwiek jest również możliwe, że mogłyby chcieć skorzystać z okazji, aby ponarzekać na swoich małżonków. Niezależnie od tego, zdaniem naukowców skrzywienie polegające na chęci przedstawienia się w jak najlepszym świetle, lub na jak najbardziej nieszczęśliwego, nie miało istotnego wpływu na wyniki. Mniejszą podatność na skrzywienie osiągnięto dzięki formułowaniu pytań tak, aby jak najbardziej odnosiły się do zachowań. Kolejnym ograniczeniem badania jest fakt, że osoby badane znajdowały się heteroseksualnych małżeństwach, które nie muszą dobrze odzwierciedlać wszystkich związków.

Gdy wiadomo już na czym zasadza się niniejsze badanie, pora na to, aby sprawdzić swój związek w teście. Zobacz, jak ocenić swój związek na tych 12 kluczowych wymiarach:

12 RZECZY, KTÓRE CZYNIĄ ZWIĄZEK DLUGOTRWAŁYM

  1. Pozytywne myślenie o swoim partnerze. Pozytywne myślenie o swoim partnerze oznacza, że koncentrujesz się na dobrych cechach jego charakteru, a nie złych. Przeżuwanie myśli o rzeczach, które ci przeszkadzają, może prowadzić jedynie do wyolbrzymiania drobnostek i tylko przysporzyć irytacji. Ludzie w dobrych związkach pozbywają się złych uczuć, co sprawia, że pamiętają raczej o doświadczeniach dobrych i wspólnie przeżytych, a nie złych.
  2. Myślenie o partnerze, gdy nie jest obecny. Czy opuszczając partnera na jeden dzień, na wieczór, albo na dłuższy okres,  zapominasz o jego istnieniu? Czy znikając ci z oczu, znika ci z myśli? Jeśli tak, to może być znak, że nie jesteś zakochany w partnerze. Nie musisz spędzać każdej chwili tęsknie wzdychając, ale fakt, że partnera nie ma, powinien przejść ci przez głowę choć od czasu do czasu.
  3. Trudność w skupieniu się na innych rzeczach, gdy myśli się o swoim partnerze. Jeśli jesteś w stanie odłożyć myśli o partnerze bez większego wysiłku, to sugeruje, że partner zajmuje niewielką część możliwości poznawczych. Wielozadaniowość nie jest raczej pożądana przy rozmyślaniu o ukochanej osobie. W badaniu O’Leary’ego ten czynnik był szczególnie istotny.
  4. Podejmowanie nowych i wymagających wyzwań. Jeśli chodzi o zainteresowania i hobby, podobni przyciągają podobnych. Jak zobaczymy poniżej, spędzanie razem czasu jest ważne, ale sposób w jaki się go spędza jest jeszcze ważniejszy. Sprawdzony w badaniach empirycznych model samo-rozszerzania się Arona (ang. self-expansion model) pokazuje, że pary mogą wzmóc wzajemną miłość w związku spędzając razem czas na eksploracji i na podejmowaniu wyzwań. O’Leary wskazał ten czynnik jako na szczególnie ważny dla mężczyzn. Jeśli chcesz oddać skok na bungee po raz pierwszy, wasz związek odniesie z tego korzyść, jeśli uczynicie to razem. Jeśli nie chcesz skakać na bungee, szukaj nowych sposobów unikania rutyny.
  5. Spędzanie czasu razem. Jeśli kogoś kochasz, chcesz spędzać z tą osobą czas, a im więcej spędzicie razem czasu, tym bardziej miłość będzie rosła. Spędzając razem czas starajcie się podejmować nowe i wymagające aktywności, tak jak to opisano w punkcie 4. Spędzanie czasu razem nawet w domu może pomóc intensywności miłości. Nawet remont piwnicy, który planujesz od dawna, może być sposobem na to, aby wzmocnić związek. Gotowanie, zajmowanie się ogródkiem, zakupy spożywcze, czy nawet sprzątanie domu może być również na to sposobem. Ten czynnik jest ważniejszy również dla mężczyzn.
  6. Wyrażanie uczucia. Odczuwanie miłości do partnera jest ważne, ale również ważne jest wyrażanie tej miłości w sposób fizyczny. Nie byłoby mądrze udawać niedostępność, gdy celem staje się wzbudzenie namiętności w związku. Uczucie nie musi być bardzo wyszukane, nie musisz też nim nadmiarowo tryskać. Dotknięcie ramienia lub pocałunek w policzek wystarczy, aby zbudować intensywność w związku.
  7. Bycie pobudzonym przez partnera. Małe przejawy uczucia, które nie tylko podkreślają emocjonalne związanie z partnerem, lecz także wzniecają płomień seksualności. Respondenci, którzy najbardziej kochali swoich partnerów, odczuwali również wyraźnie odpowiedź ciała na ich dotyk. Nie znaczy to, że pełny akt intymny musi nastąpić po jednym dotknięciu w policzek. Odczuwanie ciepłego mrowienia od fizycznej obecności partnera wystarczy, aby być pobudzonym do czasu, gdy będzie odpowiedni czas na aktywność seksualną.
  8. Prowadzenie życia seksualnego. Nie powinno być zaskoczeniem, że prowadzenie życia seksualnego jest pozytywnym wyrażaniem intensywnej miłości. Ludzie kochający się, częściej będą regularnie uprawiać miłość. Badanie O’Leary’ego pokazało jednak, że pozytywny związek między seksem a miłością jest częściowo spowodowany tym, że ludzie, którzy czują się szczęśliwi w związkach, kochają swoich partnerów i częściej uprawiają seks. Cokolwiek jest przyczyną, aktywność seksualna buduje i podtrzymuje miłość i poczucie szczęśliwości.
  9. Generalne poczucie szczęścia. Ludzie, którzy czują się szczęśliwi, mają też silniejszą miłość do partnera. Na podstawie badań O’Leary’ego nie jesteśmy w stanie ustalić, czy to zakochani ludzie czują się szczęśliwsi, czy na odwrót – szczęśliwi kochają mocniej. Ten czynnik jest istotniejszy dla kobiet. Niemniej, wynik ten pokazuje, że przeżywanie dystresu może wpłynąć na inne dziedziny życia i przynieść szkodę związkowi. Podobnie, jeśli twój związek przeżywa kryzys, ucierpi również twoje osobiste szczęście. W każdym wypadku, jest istotne, aby szukać pomocy, zanim wpłynie to  negatywnie na twoje zdrowie psychiczne.
  10. Chęć, aby wiedzieć, gdzie partner jest w każdej chwili. Gdy mężczyzna jest mocno zakochany, chce wiedzieć, gdzie przebywa jego partnerka. Ten punkt może pozornie być jak stalking. Można jednak nadać mu pozytywny odcień; jeśli chcesz wiedzieć, gdzie znajduje się twój partner, to znaczy, że myśl o nim jest obecna.
  11. Obsesyjne myślenie o partnerze. Nieco obsesyjne myślenie o partnerze okazuje się być związane z intensywnością miłości w związku – przynajmniej dla kobiet. Zakochane kobiety z badania O’Leary’ego nie były bardzo zainteresowane tym, gdzie właśnie znajdują się ich partnerzy, jednak były bardziej skłonne, aby generalnie o swoich partnerach myśleć obsesyjnie.
  12. Posiadanie silnej pasji życia. Podchodzenie do życia z zapałem i silnymi emocjami wydaje się przenosić również na stosunki międzyludzkie. Jeśli chcesz, aby twój związek był namiętny, włóż trochę emocjonalnej energii, aby pracować nad swoimi zainteresowaniami, hobby czy nawet aktywnością polityczną. Mózgowy układ nagrody reaguje podobnie na miłość jak na ekscytację zwykłymi codziennymi czynnościami. Zapał w tych dziedzinach życia przekłada się na uczucia, które się żywi do partnera; wydaje się też, że czynnik ten jest istotniejszy dla mężczyzn.

 

Susan Krauss Whitbourne, 5 czerwca 2012

logo-z-napisem-białe